Hastalıklar Sırt ve bel ağrıları
ICD kodları: M54 ICD kodları nedir?
Neredeyse herkes bir zaman sırt ağrısı çeker. İyi haber: Genellikle semptomlar zararsızdır ve birkaç gün veya hafta içinde geçer. Sırt ağrılarını önlemenin en etkili yolu düzenli egzersiz yapmaktır.
Bir bakışta
- Sırt ağrısı neredeyse hiçbir zaman tek bir nedene dayandırılamaz.
- İki tür sırt ağrısı vardır: Spesifik olmayan ve spesifik sırt ağrısı. Spesifik olmayan bel ağrısı tehlikeli değildir.
- Düzenli egzersiz, tekrarlayan sırt ağrılarını önlemenin en etkili yoludur.
- Çoğu zaman, bel ağrısı tedavi olmaksızın birkaç gün veya hafta içinde geçer.
- Kısa süreliğine ibuprofen gibi ağrı kesiciler de rahatlama sağlayabilir.
- MR gibi tetkikler genellikle gerekli değildir ve çoğunlukla belirleyici bilgi vermez.
Not: Bu yazıdaki bilgiler bir doktor muayenesinin yerini tutamaz ve kişinin kendi kendine teşhis yapabilmesi veya tedavi etmesi için kullanılmamalıdır.
Sırt ağrısı nedir?
Hemen herkes bir zaman sırt ağrısı çeker - iyi haber: Sırt ağrısı en nadir durumlarda tehlikelidir. Genellikle aniden gelir ve birkaç gün veya hafta sonra kaybolur. Sırt ağrısı ile yapılacak şey aktif olmaya devam etmektir. Etkilenenler günlük aktivitelerine devam etmeli ve mümkünse egzersiz yapmalıdır. Omurgayı zorlamayacak şekilde durmak, çok az egzersiz veya yatak istirahati iyileşmeyi geciktirebilir.
Sırt ağrılarının neredeyse hiçbir zaman tek bir nedeni yoktur. Bununla birlikte, genellikle, bu tür "spesifik olmayan" ağrı tehlikeli değildir. Bu bel ağrısı, sırtın incindiği anlamına gelmez. Bu aynı zamanda uzun süreli veya tekrarlayan sırt ağrıları için de geçerlidir.
Bununla birlikte, kronik ağrılar, etkilenenler için yaşam kalitesi kaybına neden olabilir.
Çoğu zaman birden fazla neden bir arada rol oynadığı için, manyetik rezonans görüntüleme (MRG) gibi görüntüleme tetkikleri de genellikle kesin bir teşhis koymaya yetmez. Bu nedenle uzmanlar, rutin olarak sırt görüntülemesi yapılmasını tavsiye etmemektedir.
Sırt ve bel ağrıları nasıl fark edilir?
Bel veya sırt ağrısı, lomber omurga bölgesindeki, yani sırtın kalça ile kalça kemikleri arasındaki alt kısmındaki ağrıları ifade eder. Ağrı genellikle kas gerginliği ve sıklıkla kısıtlı hareket kabiliyeti ile ilişkilidir.
Belde ani, şiddetli ağrı, lumbago olarak adlandırılır.
Ağrının bir bacağa veya her iki bacağa yayıldığı da olur. Ağrı diz üstüne veya ayağa inerse buna siyatik denir. Bu tip sırt ağrısının en yaygın nedeni disk kaymasıdır.
Sırt ağrısı ve bacak ağrısı aynı anda ortaya çıkabilir, ancak mutlaka aynı nedenlere sahip olmaları gerekmez. Bacak ağrısı sırt ağrısından daha şiddetliyse, belirli bir sinir yolu boyunca ilerliyorsa veya karıncalanma veya uyuşma gibi başka semptomlarla birlikte geliyorsa siyatik olasıdır.
Sırt ağrılarının nedenleri nelerdir?
Kabaca iki tür sırt ağrısı vardır: spesifik olmayan ve spesifik sırt ağrısı.
Etkilenen kişilerin %85'inden fazlasında şikayetlerin net bir nedeni yoktur. Bu spesifik olmayan bel ağrıları aşağıdaki faktörlerden etkilenebilir veya tetiklenebilir:
- Hareketsiz yaşam tarzı ve zayıf gövde kasları
- Uzun süre hareketsiz oturma, tek taraflı veya alışılmadık ağır fiziksel çalışma gibi hatalı yüklenmeler veya tek taraflı zorlanmalar
- Kas gerginlikleri (hatalı yüklenmenin bir sonucu olarak da)
- Stres, finansal veya ailevi endişeler, belirgin kaygı, kendinden şüphe duyma gibi psikolojik etkiler veya depresyon gibi hastalıklar
- Merkezi sinir sisteminde ağrı algısındaki değişiklikler
- Ailesel yatkınlık
Bel ağrısının spesifik nedenleri kesin olarak tanımlanabilir. Sebepler, örneğin omurilik kanalının daralması, akut disk kayması, omur gövdesinde bir kemik kırığı (örneğin osteoporoz nedeniyle) veya ankilozan spondilit olabilir. Spesifik sırt ağrısında bu nedenle bazen spesifik olmayan tedavilerden farklı tedaviler seçilir.
Sırt ağrısı ne kadar sürer?
Çoğu durumda, sırt ağrısı, tedavi olmaksızın birkaç gün veya hafta içinde kendi kendine azalacaktır. Ancak birçok insan tekrar tekrar şikayet yaşar: Araştırmalar, etkilenenlerin yarısına kadarında bir yıl içinde bel ağrısının yeniden ortaya çıktığını göstermiştir.
Bazı insanlarda şikayetler daha inatçıdır ve ancak aylar içinde yavaş yavaş düzelir. Ya da kronikleşir; yani daha uzun süre devam eder veya sürekli tekrarlar.
Kronik bel ağrısı, yani aylarca sürenler farklı şiddette olabilir:
- Bazen daha fazla bazen daha az
- Hafif, ancak her zaman fark edilir
- Şiddetli ve uzun süre kalıcı
Bir kişide akut veya kronik bel ağrısının nasıl gelişeceğini tahmin etmek zordur.
Sırt ağrıları nasıl önlenebilir?
Sırt ağrılarını önlemenin en etkili yolu düzenli egzersiz yapmaktır.
Güçlendirme ve stabilizasyon egzersizleri yoluyla özellikle gövde kaslarının çalıştırılması önerilir. Düzenli egzersiz de önemlidir. Araştırmalar kasları güçlendirmeye yönelik egzersizlerin etkisini kanıtlamaktadır: Sırt ağrısı ataklarının sıklığı bu sayede neredeyse yarı yarıya azaltılabilmiştir.
Spor yapmakta zorlananlar, düzenli yürüyüşler yaparak sırt ağrısının sıklığını neredeyse aynı oranda azaltabilir. Bu durum, katılımcıların haftada beş kez yarım saat yürüyüş yapmaya yönlendirildiği büyük bir araştırmada gösterilmiştir.
Örneğin, sırt ağrınız olduğunda egzersizin neden önemli olduğu gibi daha ayrıntılı bilgileri gesundheitsinformation.de sitesinde bulabilirsiniz.
Sırt ağrıları nasıl teşhis edilir?
Sırt ağrılarının nedenini öğrenmek için aile hekimi veya ortopedi muayenehanesindeki hekim önce birkaç soru soracaktır. Olası sorular şunlardır: Bel ağrısı ilk kez mi oluştu yoksa tekrar tekrar mı oldu? Şikayetler tam olarak nerede ortaya çıkıyor? Sırt sadece hareket ederken mi yoksa dinlenirken de mi ağrıyor?
Etkilenenlerin yakın zamanda bir kaza geçirip geçirmediklerini, kortizon preparatları gibi bazı ilaçları uzun süreli alıp almadıklarını, başka hastalıkları olup olmadığını ve duyusal rahatsızlıklar (karıncalanma, uyuşma) veya felç belirtileri gibi başka semptomların olup olmadığını bilmek de önemlidir. Bazı fiziksel ve psikolojik stresler de rol oynayabilir ve sorgulanır.
Fizik muayene sırasında ağrılı veya gergin alanlardaki kaslar taranır, refleksler test edilir ve hareketlilik kontrol edilir. Bir önceki görüşme (anamnez) ve fizik muayene sayesinde genellikle ciddi sağlık sorunları dışlanabilir. Bu nedenle, röntgen, bilgisayarlı tomografi veya manyetik rezonans görüntüleme gibi daha ileri tetkiklerin yapılması gerekli değildir.
Ciddi bir sorun olduğuna dair makul bir şüphe yoksa, tıp toplulukları görüntüleme testlerini önerir. Görüntülemeli muayenelerin, sırt ağrısı için sorunla hiçbir ilgisi olmayan tahmini bir neden göstermesi de söz konusu olabilir. Böyle bir yanlış teşhis, gereksiz veya yanlış tedavilere yol açabilir ve etkilenenler için endişeye neden olabilir.
Belirli bir neden veya hastalık hakkında somut bir şüphe varsa, röntgen, MR veya bilgisayarlı tomografi (BT) gibi tetkikler yararlı olabilir. Haftalar geçmesine rağmen hafiflemeyen veya kötüleşen şikayetlerde de bazen ek tetkikler önerilir.
Sırt ağrıları nasıl tedavi edilir?
Akut sırt ağrısı neredeyse her zaman kendi kendine geçer. Şiddetli akut sırt ağrısında, örneğin bel tutulmasında geçici olarak ağır kaldırmaktan kaçınılmalı ve eğilirken dikkatli olunmalıdır. Ancak önemli olan, elden geldiğince aktif kalmaktır. Buna, günlük yaşama mümkün olduğunca normal devam etmek; örneğin işte uzun süre hareketsiz oturmaktan ve uzun süre yatmaktan kaçınmak dahildir. Yürüyüş, yüzme veya gevşeme egzersizleri gibi hafif hareketler de yararlıdır.
Bazı insanlar, sıcak su torbaları veya ısıtma pedleri gibi sıcak uygulamalarını rahatlatıcı bulurlar. İbuprofen gibi iltihap önleyici ağrı kesiciler de bazen yardımcı olabilir. Ancak bunlar yalnızca kısa süreliğine önerilir (en fazla iki hafta).
Bel ağrısından uzun süre veya tekrar tekrar şikayet eden herkes öncelikle şunu bilmelidir: Kronik şikayetlerde en önemli şey fiziksel olarak aktif kalmaktır. Etkilenenler, acının kendilerini mutlu edecek şeyleri yapmalarına engel olmasına izin vermemelidir.
Birçok çalışma, egzersizin kronik bel ağrısı için en etkili tedavi olduğunu göstermektedir. İlaçlar yalnızca tamamlayıcı olarak önerilir ve taşıdıkları riskler nedeniyle mümkünse sürekli kullanılmamalıdır. Bazı insanlarda farkındalık eğitimi ve Jacobson aşamalı kas gevşemesi gibi gevşeme egzersizleri de başarılı olmuştur.
Kronik sırt ağrılarında bilişsel davranışçı terapi de yardımcı olabilir. Bu süreçte, ağrıyı artırabilecek düşünce kalıplarının nasıl değiştirileceği gibi ağrıyla başa çıkma stratejileri öğretilir.
Sırt ağrılarında rehabilitasyon neleri içerir?
Sık sık tekrarlayan veya devam eden sırt ağrıları nedeniyle işte uzun süreli devamsızlıklar olabilir ve günlük yaşam olumsuz etkilenebilir. Belirli koşullar altında, ayakta veya yatarak rehabilitasyon seçeneği vardır. Amaç, sorunları etkilenenler için normal bir günlük yaşamı tekrar sağlayacak ölçüde kontrol altına almaktır. Bu nedenle, böyle bir program yalnızca mesleki iş göremezlik tehlikesi durumunda gündeme gelmez. Rehabilitasyon başvurusu aile hekimi muayenehanesi üzerinden yapılır.
Rehabilitasyon genellikle çok yönlü ağrı tedavisinden oluşur. Örneğin fizyoterapi, hareket ve davranış terapisinin yanı sıra bilgilendirme eğitimleri ve gevşeme tekniklerini kapsar. Tedavi kişinin özel durumuna göre uyarlanmalıdır. Rehabilitasyon genellikle üç hafta sürer.
Çok yönlü ağrı tedavileri genellikle ayakta, bazen de özel kliniklerde yarı veya tam zamanlı yatış ile gerçekleştirilir. Bunun için hastaneye sevk belgesi gereklidir.
- Anheyer D, Haller H, Barth J et al. Mindfulness-Based Stress Reduction for Treating Low Back Pain: A Systematic Review and Meta-analysis. Ann Intern Med 2017; 166(11): 799-807.
- Chenot JF, Greitemann B, Kladny B et al. Nichtspezifischer Kreuzschmerz. Dtsch Arztebl Int 2017; 114(51-52): 883-890.
- Chou R, Deyo R, Friedly J et al. Nonpharmacologic Therapies for Low Back Pain: A Systematic Review for an American College of Physicians Clinical Practice Guideline. Ann Intern Med 2017; 166(7): 493-505.
- Deutsche Gesellschaft für Orthopädie und Unfallchirurgie e.V. Spezifischer Kreuzschmerz. Version 2.0; 12.03.2024.
- Hartvigsen J, Hancock MJ, Kongsted A et al. What low back pain is and why we need to pay attention. Lancet 2018; 391(10137): 2356-2367.
- Hayden JA, Ellis J, Ogilvie R et al. Exercise therapy for chronic low back pain. Cochrane Database Syst Rev 2021; (9): CD009790.
- Kasch R, Truthmann J, Hancock MJ et al. Association of Lumbar MRI Findings with Current and Future Back Pain in a Population-based Cohort Study. Spine (Phila Pa 1976) 2022; 47(3): 201-211.
- National Institute for Health and Care Excellence (NICE). Low Back Pain and Sciatica in Over 16s: Assessment and Management. 2016.
- Pocovi NC, de Campos TF, Christine Lin CW et al. Walking, Cycling, and Swimming for Nonspecific Low Back Pain: A Systematic Review With Meta-analysis. J Orthop Sports Phys Ther 2022; 52(2): 85-99.
- Pocovi NC, Lin CC, French SD et al. Effectiveness and cost-effectiveness of an individualised, progressive walking and education intervention for the prevention of low back pain recurrence in Australia (WalkBack): a randomised controlled trial. Lancet 2024; 404(10448): 134-144.
- Skelly AC, Chou R, Dettori JR et al. Noninvasive Nonpharmacological Treatment for Chronic Pain: A Systematic Review Update. (AHRQ Comparative Effectiveness Reviews; No. 227). 2020.
- Steffens D, Maher CG, Pereira LS et al. Prevention of Low Back Pain: A Systematic Review and Meta-analysis. JAMA Intern Med 2016; 176(2): 199-208.
- Van der Gaag WH, Roelofs PD, Enthoven WT et al. Non-steroidal anti-inflammatory drugs for acute low back pain. Cochrane Database Syst Rev 2020; (4): CD013581.
- Wallwork SB, Braithwaite FA, O'Keeffe M et al. The clinical course of acute, subacute and persistent low back pain: a systematic review and meta-analysis. CMAJ 2024; 196(2): E29-E46.
Institut für Qualität und Wirtschaftlichkeit im Gesundheitswesen (Sağlık Hizmetlerinde Kalite ve Verimlilik Enstitüsü) (IQWiG) ile birlikte hazırlanmıştır.
Tarih: